Lezers maak je samen

Voorleesweek van 21 tot 29 november. Iedereen leest want lezers maak je samen.
Voorleesweek

Lezen dat het een lieve lust is

Laatst volgde ik een interessante bijscholing gegeven door Daniëlle Daniëls (ja, dat is haar echte naam): “Samen werk maken van een interessante leescultuur”. Daniëlle heeft doorheen de jaren een sterke reputatie opgebouwd binnen haar vakgebied. Er waren een paar opmerkelijke feiten uit de navorming die ik graag met jullie deel. 

Over leesplezier en geletterdheid 

Het PIRLS oftewel Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) is een internationaal vergelijkend onderzoek naar leerlingenprestaties in begrijpend lezen. Sinds 2001 nemen zij vijfjaarlijkse cycli toetsen begrijpend lezen af bij leerlingen uit het 4de leerjaar lager onderwijs oftewel groep 6. 

Hun conclusie: Leesplezier verdwijnt. Jammer toch?!

Weinig leesplezier, hoe komt dat? 

Slechts 24 procent van de Vlaamse leerlingen leest echt graag. Ook de resultaten van de tienjarigen zijn onvoldoende ten opzichte van vroeger. Het zou o.a. te wijten zijn aan het gebrek aan enthousiasme bij zowel leerlingen, ouders als leerkrachten en weinig leestijd op school.

Kort gesteld: onze leescultuur heeft een opkikkertje nodig.” 

Waarom is lezen zo belangrijk? 

Er is een duidelijke relatie tussen taalachterstand en laaggeletterdheid. Kinderen die meer lezen, hebben meer kansen om ook in andere vakken zoals wiskunde en wereldoriëntatie uit te blinken. Als je een opdracht niet begrijpt, kan je ze ook niet uitvoeren. Zo simpel is het. Wanneer een kind een kwartier per dag leest, is de leerwinst volgens Daniëlle op een jaar gemiddeld 1000 extra woorden. Dat telt mooi op gedurende een schoolcarrière! 

Kwartiermakers – We lezen elke dag een kwartier.

Naar 1000 extra woorden per jaar… Hoe dan?

  1. Elke dag een kwartiertje vrij lezen én de juf of meester leest mee. Monkey see, monkey do. Wanneer je als leerkracht het goede voorbeeld geeft, volgen je leerlingen of toch de meesten onder hen.
  2. Leer als leerkracht of ouder ook het hedendaagse boekenaanbod kennen. Misschien ken jij wel een fantastisch boek voor een kind dat het pad eventjes kwijt is. Zo kan je hem of haar misschien overtuigen dat lezen best leuk kan zijn.
  3. Voorzie een gezellig momentje tijdens het weekend waarin iedereen iets leest. Zo geef je je kinderen ook thuis het goede voorbeeld. Plan dit in. Je kind ziet dat lezen erbij hoort en dat het de normaalste zaak van de wereld is.
  4. Lees vaak voor: Het belang van voorlezen wordt zwaar onderschat. Kinderen leren de taal met de juiste intonatie kennen. Ze breiden hun woordenschat uit en krijgen inzicht in rijke en moeilijke verhaalstructuren.
  5. Begin er meteen aan: Je kan er niet vroeg genoeg mee beginnen. Boekstart is bijvoorbeeld een mooi initiatief. Zelfs baby’tjes vanaf 2 tot 3 maanden genieten van aangepaste wriemelboekjes of duidelijke prenten. 
  6. Het leesaanbod uitbreiden: Scholen voorzien best een rijk en liefst wisselend aanbod: strips, doeboeken, zoekboeken, prentenboeken, dichtbundels, tijdschriften, … Thuis kan je hierop inspelen door regelmatig naar de bib te gaan, boekjes te wisselen en interesse te tonen in het leesvoer van je kind. Het kan helemaal geen kwaad als je kind een tijdje enkel strips wil lezen. Probeer het niet te forceren. Misschien brengt de Sint wel een mooi voorleesboek dit jaar?
  7. Stimuleren: geef je kind ook aandacht tijdens het oefenen van het technisch lezen en stel vragen over de inhoud van de tekst. Probeer zelf leesplezier uit te stralen of probeer er in ieder geval positief tegenover te staan. 
  8. Wanneer je dagdagelijkse activiteiten doet zoals vb. samen koken, probeer je kind dan uit te dagen om het receptje voor te lezen, de handleiding van een gezelschapsspel of doe leuke zoekspelletjes waarbij je je kind naar woorden laat zoeken die je onderweg tegenkomt.
  9. Op Youtube kan je soms voorgelezen verhalen vinden zoals de hele reeks van Dikkie Dik. Dat kan eens een leuke afwisseling zijn. Je kan ook kiezen voor een hoorspel. De Heerlijke Hoorspelen of Kabouter Korsakov zijn toppers.
  10. Wil je poëzie op een kunstige manier in huis? Bij Plint vind je een heel aanbod van poëzieposters voor groot en klein.
  11. Fundels brengt de mooiste verhalen en prentenboeken tot leven. Op een kindvriendelijke en speelse manier stimuleert Fundels de taalontwikkeling van kinderen van 3 tot 7 jaar. Geniet in Fundels van meer dan 120 prenten-en leesboeken, waarbij in elke activiteit het verhaal en het boek centraal staan. Je vindt ze vaak ook in de bib.

Is dat wel haalbaar allemaal? 

Op school: Leerkrachten hebben vaak zo’n gevuld takenpakket en extra activiteiten dat elke dag een kwartier extra lezen bovenop de gewone taallessen als een belasting aanvoelt. Er is vaak onvoldoende budget voor een rijk en aantrekkelijk boekenaanbod. Misschien kan de ouderkring inspringen? 

Thuis: Die drukke agenda’s komen niet altijd overeen en soms heb je als ouder gewoon even geen zin. Misschien lees of las je zelf niet graag. Probeer je af te vragen hoe dat komt en wat je er misschien aan kan doen zodat je het niet uitstraalt naar je kind toe. Het vraagt soms best wat inspanning als niet alles vanzelf loopt.

Tip om lezende kinderen te begeleiden: Hoe kies ik een boek?

Hoe kies ik een boek?
Hoe kies ik een boek?

Tip voor thuis

Bij Ikea hebben ze een superleuke boekenstandaard. Het voordeel is dat je kind de boeken zelf kan zien en uitkiezen omdat alle voorkanten zichtbaar zijn. Kleine kindjes hebben immers nog niet veel aan de zijkant van boeken. Toontje vindt het heel leuk om zelf in boekjes te kijken of eventjes rustig om mijn schoot te luisteren. Op dit moment is hij grote fan van de verhalen van Dikkie Dik, Raad eens hoeveel ik van je hou en Hennie de Heks.

FLISAT boekenstandaard.
Toontje in zijn leeshoekje beneden.
Toontje met zijn favoriete boeken van Hennie de Heks

Wat neem ik mezelf voor als mama en als juf? 

Zelf meer lezen en regelmatiger naar de bib gaan. Telkens als Toontje boekjes kiest, kies ik ook een recent kinderboek om meer voeling te krijgen met het genre. Het voorlezen thuis wil ik ook wat opdrijven hoewel we zeker niet slecht bezig zijn. Toon is verzot op boekjes en zou met gemak een uur op mijn schoot blijven luisteren.

Momenteel ben ik ambulante juf en fladder ik elke dag weer van klas naar klas. Maar als ik een eigen klasje heb, investeer ik in een interessante boekenhoek. Ik ben ook heel benieuwd om het kwartierlezen uit te testen. Voorlezen in de klas ga ik blijven doen. Vaak begin ik een les muzische vorming met een gedicht of een verhaal om sfeer te scheppen, dit kan evt. ook eens voor de inleiding van een rekenles gebruikt worden. In het eerste leerjaar maken de kinderen al kennis met de cijfers via grote vertelprenten.

De voorleesweek: een mooi moment om ermee te beginnen

Het hele team (leerkrachten, ouders, …) moet zijn schouders hieronder zetten als we van onze kinderen enthousiastere lezers willen maken. Dat is me nu wel duidelijk. Die boodschap vind je ook terug in de affiche van De Voorleesweek die dit jaar doorgaat van 21 tot 29 november 2020. Alle mensen die in contact komen met kinderen of voorlezen een warm hart toedragen kunnen hieraan deelnemen.

“Lees je voor je neefje of je nichtje, voor je kleinkind, het kindje van de buren, … dat kan allemaal. Lezers maak je samen.” 

Je kan er niet vroeg genoeg mee beginnen 😉

Liefs, Annelies x

Wat doen jullie om lezen leuk te maken? Hier vind je alvast enkele ideetjes.

Een gedachte over “Lezers maak je samen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s